Droga do Littorio Cz. III projekty Maricominav i nie tylko
Po zakończeniu obrad konferencji w Genewie Włochy i Francja rozpoczęły rozmowy między sobą, na temat budowy dużych okrętów artyleryjskich, których ustalenia miały obowiązywać do końca 1936. Ustalono początkowo limit wyporności na 26500t. (czyli taką jaką oficjalnie miał nowy francuski pancernik Dunkerque rozpoczęty pod koniec 1932). Początkowe rozmowy mówiły o parytecie w liczbie budowanych jednostek (państwa dogadały się, że wybudują po jednej jednostce), jednak już w sporządzonej przez Francuzów umowie znalazł się zapis, że Dunkerque jako jednostka prototypowa nie będzie się liczyła jako pierwszy okręt, więc Francuzi w praktyce mogliby posiadać dwa pancerniki, a Włosi jeden (jednym z powodów podawanych przez Francuzów było to, że mają oni do obrony dwa oddzielne akweny – Morze Śródziemne i Atlantyk). Tak więc Włochy miałyby posiadać o jeden pancernik mniej. Dla Włochów było to niedopuszczalne. Ostatecznie umowa nie została podpisana, natomiast Włosi podjęli decyzję o przebudowie i modernizacji dwóch pancerników typu Conte di Cavour, która rozpoczęła się pod koniec 1933.

Conte di Cavour przed przebudową

Conte di Cavour po przebudowie
W jej wyniku powstały praktycznie nowe jednostki. Francuzi natomiast rozpoczęli w 1934 budowę drugiego pancernika typu Dunkerque – Strasbourg. Miał on być w zasadzie odpowiedzią na budowę kolejnych niemieckich pancerników kieszonkowych. Posiadanie dwóch nowoczesnych pancerników przez Francję było już dla Włochów naruszeniem kruchej równowagi na Morzu Śródziemnym. W tym momencie Włosi oficjalnie rozpoczęli prace nad nowymi pancernikami – typem Littorio. Stępka pod pierwszy okręt typu została położona w listopadzie 1934.

Pancernik francuski Strasbourg
Wracając jednak do rozmów francusko – włoskich z okresu konferencji rozbrojeniowych ich efektem były projekty okrętów o wyporności około 26500t. komitetu do spraw projektowania okrętów (z włoskiego zwanym Maricominav) pod przewodnictwem Umberto Pugliese - (zostały one zaprezentowane w czasie gdy prace nad projektem Littorio trwały, a w zasadzie projekt tego typu pancerników został zatwierdzony do realizacji). Początkowo ustalono wstępne charakterystyki, które miały obowiązywać przy jednostce o tej wyporności, a później opracowano różne wersje projektu. Poza wstępnie ustaloną wypornością, zatwierdzono również kaliber dział artylerii głównej, który miał wynosić 320mm, podobnie jak na modernizowanych pancernikach, kaliber artylerii średniej miał wynosić od 130 do 140mm, natomiast artyleria przeciwlotnicza miała bazować na działach kalibru 100mm, montowanych wcześniej na innych klasach okrętów. Różnice miały polegać między innymi na innym rozmieszczeniu uzbrojenia.

Projekt z uzbrojeniem 4 x 2 x 320mm, 4 x 4 x ??mm

Projekt z uzbrojeniem 3 x 3 x 320mm, 4 x 4 x ??mm, schemat podobny jak na wybranym do realizacji projekcie typu Littorio

Projekt z uzbrojeniem 3 x 3 x 320mm, 3 x 4 x ??mm – w konfiguracji jak na brytyjskim typie Nelson
Jako napęd jednostek miały służyć turbiny parowe pracujące z silnikami wysokoprężnymi, okręty miały osiągać 30w., podobnie jak nowe francuskie pancerniki. Istniały wersje projektów z jednym jak i z dwoma kominami. Autor projektów nie wyliczał zapotrzebowania mocy dla tych jednostek, był to raczej wczesny etap prac nad projektami, a nie konkretne wyliczenia masowo – wypornościowe. Doprecyzowanie danych taktyczno – technicznych planowano dopiero po ustaleniu limitów wypornościowych.
Jeden z projektów przewidywał zabudowę dwóch wież cztero działowych na śródokręciu, co ciekawe nie posiadał on komina. Projekt ten został stworzony przez admirała Vincenzo De Feo, Okręt miał posiadać napęd dieslowski, a spaliny miały być odprowadzane przez otwory w kadłubie.

Projekt z uzbrojeniem 2 x 4 x 320mm, 3 x 4 x ??mm, bez komina (napęd dieslowski)
Projekty, w postaci kolorowych tablic, przesłano do 14 – tu oficerów Regia Marina, mieli oni wyrazić swoją opinię na temat każdego z nich i ją uargumentować. Okazało się, że oficerowie jako najlepszy układ przyjęli projekt z trzema potrójnymi wieżami głównego kalibru i 4 wieżami artylerii średniej po trzy lub cztery działa w każdej w przypadku jednostki o wyporności 38500t. Natomiast gdy wyporność jednostek miałaby wynosić 26500t. najlepszym układem artylerii głównej miał być układ taki jak na francuskiej Dunkerque - 2 wieże z 4-ma działami na dziobie okrętu.

Projekt z uzbrojeniem 2 x 4 x 320mm, 3 x 4 x ??mm, 2 x 2 x ??mm, koncepcyjnie włoska Dunkerque
Dla polepszenia odporności na ostrzał rekomendowano wzmocnienie obrony biernej kosztem prędkości (28w.). Co istotne proponowany nowy system ochrony przeciwtorpedowej Umberto Pugliese w przypadku budowy nowych jednostek mógł być zabudowany wewnątrz kadłuba. Zwiększało to doskonałość hydrodynamiczną kadłuba, co znacząco miało wpłynąć na obniżenie zapotrzebowania na moc dla wymaganej prędkości, jak i na jej manewrowość.

Projekt z uzbrojeniem 2 x 4 x 320mm. 1 x 2 x 320mm, 3 x 4 x ??mm
W tym też czasie pojawiła się koncepcja dwóch typów okrętów liniowych dla Regia Marina, tworzących dwa odrębne zespoły. Cztery większe okręty miały stacjonować na wodach macierzystych, natomiast cztery mniejsze miały być rozlokowane w koloniach. Jako odpowiedź na zapotrzebowanie na mały okręt kolonialny w pracach włoskich pojawia się okręt przypominający niemieckie pancerniki kieszonkowe, jego wyporność miała wynosić około 18000t., okręt miał być uzbrojony w 6 dział kalibru 343mm, w dwóch wieżach, po jednej na dziobie i rufie oraz prędkości maksymalnej 26w. (projekt Ansaldo 770).

Projekt 770; wyporność standardowa: 18000t., wymiary: 185m x 26,25m x 7,65m; uzbrojenie: 2 x 3 x 343mm, 4 x 2 x 152mm, 6 x 2 x 100mm, 2 x 6 x 37mm, 4 x 4 x 13mm, 4 wyrzutnie torped 533mm; moc 80000KM; prędkość 26w.
Innym przykładem, może nie koniecznie mniejszego okrętu był projekt krążownika liniowego typu F stoczni OTO. Okręt miał wypierać 35900t., osiągać 30w. a jego uzbrojeniem miało być 12 dział kalibru 343mm, w potrójnych wieżach.

Projekt krążownika liniowego typu F; wyporność: 35900t., wymiary: 228,3m x 30,5m x 9,5m; uzbrojenie: 4 x 3 x 343mm, 4 x 3 x 152mm, 8 x 2 x 100mm, 8 x 2 x 37mm, 8 x 2 x 13,2mm; moc 150000KM; prędkość 30w.; opancerzenie: burtowy 250mm + 70mm, pokładu 110mm,
Poza powyższymi projektami istniały również projekty innych stoczni włoskich, z których ostatecznie Regia Marina zrezygnowała, a które były proponowane innym państwom (na przykład flocie radzieckiej – UP41).
----------------------------------------------
Bibliografia:
Battleships: Axis and Neutral Battleships in World War II, William H. Garzke, Robert O. Dulin;
Naval Institute Press; Annapolis; 1985
The Italian navy and the battleship in the 1930s: theory and practice; Michele Cosentino; Warship 2023; Osprey Publishing; Oxford; 2023
https://www.shippingwondersoftheworld.com
----------------------------------------------
Komentarze
Ten wpis nie ma jeszcze komentarzy, bądź pierwszy i dodaj swój komentarz!